GebruikersmenuClose

Menu

Menu

Wist u dat?

Er eind 19e eeuw iemand was met 3 benen die hij alle 3 ook kon gebruiken?

Francesco lentiniiFrancesco

Dit was Francesco Lentini, geboren in 1889 te Rosolini in de provincie Siracusa op Sicilië.

Beoordelingen

maltezer ( 5 beoordelingen )
gele-dovenetel ( 4 beoordelingen )
kippen ( 3 beoordelingen )
dagpauwoog ( 2 beoordelingen )
noorse-esdoorn ( 2 beoordelingen )
Powered by Spearhead Software Labs Joomla Facebook Like Button

kippen - Gallus gallus domesticus

kippen - Gallus gallus domesticus - 4.0 / 5 gebaseerd op 4 gebruikerswaarderingen

Inhoud:
Afstamming | Hanengevechten | Kippen in Europa | Tentoonstellingen
Kippen houden | Waarom een ras? | Uiterlijk en verzorging
Overlast | Benodigde ruimte | Kippen en andere huisdieren | Het nachthok
 

kippen  

De Haan met zijn kippen

Afstamming

Waarschijnlijk stammen onze huiskippen af van het Bankiva-hoen, ofwel de gewone boshoen (Gallus gallus), een in het wild levende hoenderachtige die voorkomt in Zuidoost-Azië.

De invloed van eventuele andere, in het wild levende hoenderachtigen kan niet geheel worden uitgevlakt, maar het is inmiddels duidelijk geworden dat het Bankiva-hoen de belangrijkste voorouder is.

Hoe het domesticatieproces precies verlopen is, is niet geheel in kaart gebracht.

Wel weten we dat er al in het jaar 3200 voor Christus huishoenders gehouden werden in Azië, vooral in India.

In een reisverslag van Marco Polo werd bijvoorbeeld melding gemaakt van een gedomesticeerd ‘zwarthuidig’ Zijdehoen.

Ook zijn er aanwijzingen dat de Egyptenaren en Chinezen reeds kippen hielden vanaf het jaar 1400 voor Christus.

De eerste gedomesticeerde kippen kwamen rond het jaar 700 voor Christus in Zuid-Europa terecht.

Ze werden eerst voornamelijk bij kloosters gehouden en gefokt, zoals zoveel andere gedomesticeerde diersoorten.

De kloosterlingen hielden de dieren voor het vlees en de eieren.

Tegenwoordig komen kippen vrijwel overal ter wereld voor.

 

Hanengevechten

Naar alle waarschijnlijkheid werden de vroegst gedomesticeerde kippen in eerste instantie niet zozeer gehouden voor hun vlees of voor hun eieren, maar voor hanengevechten.

Vondsten bij opgravingen wijzen in die richting.

Hanengevechten zijn van oudsher in het (Verre) Oosten, maar later ook in het Westen erg populair geweest.

Deze wrede ‘sport’ is tegenwoordig in vrijwel alle westerse landen verboden, maar wordt nog steeds illegaal beoefend.

In een aantal oosterse landen, met name op de Filippijnen, is de vechtsport door de tijden heen onverminderd populair gebleven.

Daar vormt het een onderdeel van een oude cultuur.

In het huidige Westen wordende vele vechtrassen echter voornamelijk gehouden voor hun speciale vorm, en gefokt op schoonheid voor tentoonstellingen.

De Aseel, een Indiaas kippenras, is een van de oudste vechthoenderrassen, misschien zelfs het oudste.

De naam Aseel is overigens feitelijk een aanduiding voor een grote groep Aziatische vechthoenders.

Deze groep bestaat uit verschillende rassen, waaronder de Madras Aseel en de Rajah Aseel.

 

 

Kippen Europa

Eeuwenlang werden kippen in Europa loslopend bij boerderijen gehouden.

Ze moesten doorgaans maar zien hoe ze aan de kost kwamen en werden in het beste geval wat bijgevoerd.

Overnachten deden ze in schuren, bomen en stallen.

De eieren werden door de boeren voor eigen gebruik geraapt, als ze tenminste gevonden werden.

Zo niet, dan was het gevolg vaak een nieuwe toom kuikens.

Overtollige dieren werden voor eigen consumptie geslacht.

Door het besloten karakter van de vele landelijke gebieden was er nauwelijks sprake van uitwisseling van fokmateriaal.

De onvermijdelijke inteelt van de kippenbestanden resulteerde in vele zogenaamde landhoenderrassen.

Pas aan het einde van de negentiende eeuw kwam er meer aandacht voor de economische waarde van kippen, en werden de dieren voornamelijk nog in hokken gehuisvest.

Deze waren geschikt voor honderd tot enkele honderden kippen.

Overdag hadden de dieren een vrije uitloop op een weiland.

Alle werkzaamheden, zoals voeren en eieren rapen, werden handmatig uitgevoerd.

Door de verbeterde huisvesting en voeding werden er meer eieren geraapt, maar de oude rassen bleken in de praktijk niet voor commerciële kippenhouderij geschikt.

De Middellandse-Zeerassen stonden echter bekend als legsters van veel grote eieren, en vele importen volgden.

Met name de Leghorn heeft veel bijgedragen aan de ontwikkeling van de pluimveehouderij.

Een door de markt gevoede behoefte aan kippenvlees, bruine eieren of eieren in de wintermaanden maakte dat er tevens veel gekruist werd met geïmporteerde Aziatische rassen.

Uit al deze geïmporteerde en reeds aanwezige dieren ontstonden vele nieuwe rassen die oorspronkelijk uitsluitend vanwege hun nut werden gehouden.

Voorbeelden hiervan zijn de New Hampshire, het Noord-Hollands hoen, de Barnevelder en de Welsumer.

Deze rassen hebben het decennialang volgehouden, maar moesten het uiteindelijk afleggen tegen de moderne hybride kippen.

Als hobbykip zijn deze vaak fraaie rassen met veel van hun nuteigenschappen, gelukkig behouden gebleven.

Met de opkomst van de hybride productiekippen was het tevens afgelopen met de kleinere huisvesting en begon het tijdperk van de kippen die in legbatterijen en scharrelschuren waren opgesloten.

 

Tentoonstellingen

Raskippen zijn al bekend vanaf de zestiende eeuw.

Zo komen we op schilderijen uit die tijd afbeeldingen tegen van rassen die nu nog bestaan, zoals de Chabo.

In het algemeen echter kreeg men in westerse landen pas in de achttiende eeuw interesse voor het raszuiver fokken van kippen.

Veelal werden deze raskippen om hun sierwaarde gehouden op de grotere buitenplaatsen door de beter gesitueerden.

Het hebben van fraaie sierkippen van veelal onbekende, uitheemse rassen was een manier om rijkdom te tonen.

Een soortgelijk vertoon van rijkdom zien we ook terug in de exotische planten en bomen die deze buitenplaatsen verfraaiden.

Uit het bezit en het tonen van kippenrassen ontstond de behoefte om bepaalde kenmerken in stammen vast te leggen en de dieren vervolgens met elkaar te vergelijken.

Zo ontstonden in de loop van de tijd de diverse rasstandaards, waarin beschreven werd hoe de ideale rasvertegenwoordiger eruit hoort te zien.

Aan de hand van deze standaards beoordeelden keurmeesters de ingezonden dieren op tentoonstellingen.

De eerste serieuze tentoonstellingen werden waarschijnlijk pas gehouden in de negentiende eeuw.

Echt populair werden ze in de tweede helft ervan. In die periode ontstonden ook de eerste verenigingen op pluimveegebied.

Tegenwoordig is het houden en fokken van hoenders een hobby die door mensen vrijwel overal ter wereld wordt uit geoefend.

 

raskippen  

Kippen houden

Wanneer u erover denkt om kippen te gaan houden, gaat u dan eerst na of u voldoende tijd en zin hebt om uw dieren de verzorging te geven die ze nodig hebben.

Kippen zijn minder veeleisend dan de meeste andere huisdieren, maar ze hebben desondanks wel elke dag voeding en vers water nodig, en het hok moet geregeld worden schoongemaakt.

Bent u een keer een paar dagen of langer van huis, dan kunt u de dieren niet aan hun lot overlaten.

U hebt dan een betrouwbaar persoon nodig die ze tijdens uw afwezigheid verzorgt.

Over het algemeen hoeft het houden van kippen niet duur te zijn, zeker niet wanneer u een enkel toompje houdt.

Toch moet u in elk geval rekening houden met de aanschaf of bouw van een goed en deugdelijk hok, dat doorgaans niet goedkoop is.

Daarbij kan het voorkomen dat uw kippen een ziekte onder de leden krijgen waarvoor u een dierenarts moet consulteren.

Hoewel dit een kostbare aangelegenheid kan zijn, mag dit de dieren niet uit kostenoverweging worden onthouden.

Aangezien kippen tien tot vijftien jaar - en soms zelfs ouder - kunnen worden, zou het dan ook goed zijn wanneer u vooraf goed alle voors en tegens tegen elkaar afweegt.

Bedenk dat uw kippen niet kunnen kiezen om al dan niet bij u te wonen, en dat ze voor hun welzijn volledig van u afhankelijk zijn.

In een heel enkel geval kan het voorkomen dat uw gemeente het houden van kippen binnen de bebouwde kom verbiedt, of dat u verplicht bent uw kippen van de hand te doen als mensen uit uw omgeving klagen over geluidsoverlast.

Het is daarom verstandig, nog voor u kippen aanschaft, een en ander vooraf na te vragen bij de gemeente.

 

Waarom een ras?

Veel mensen houden kippen die ze op een markt gekocht hebben of van een plaatselijke handelaar.

Deze dieren zijn meestal kruisingen tussen enkele rassen, of het zijn witte, zwarte of bruine ‘legkippen’.

Het komt geregeld voor dat de eigenaars teleurgesteld zijn in hun kippen, bijvoorbeeld omdat ze voortdurend in naburige tuinen te vinden zijn, erg hard en veel kraaien, slecht leggen of met alle wil van de wereld niet tam te krijgen zijn.

Dit is namelijk ook een nadeel van rasloze dieren: het is moeilijk te voorspellen hoe hun gedrag zich ontwikkelt en welke eigenschappen ze al dan niet hebben.

Een dergelijk risico loopt u bij raskippen vrijwel niet.

Bij raskippen zijn namelijk niet alleen de uiterlijke kenmerken, zoals lichaamsbouw, type bevedering en kleur vastgelegd, maar ook eigenschappen als broedsheid, veel of weinig eieren leggen, de kleur van de eieren en de gemiddelde grootte ervan.

Daarbij horen ook andere kenmerken, die het beste als ‘karakter’ kunnen worden omschreven; er zijn rassen waar de eigenaar gemakkelijk een band mee kan opbouwen en die bij een goede omgang en verzorging als het ware ‘als een hondje’ achter de eigenaar aanlopen en op schoot komen zitten, en rassen die wat agressief of schuw op mensen reageren.

Ook zijn er rassen die vrij goed kunnen vliegen en rassen die dat nooit doen, en zijn er hanen die een vrij zacht stemgeluid hebben of juist hard. Dat deze eigenschappen in een ras zijn vastgelegd, is erg handig voor mensen die bepaalde eisen of wensen hebben ten aanzien van hun nieuwe huisdieren.

Sommige mensen willen kippen alleen voor de sier, om ernaar te kijken.

Ze hebben de ruimte om de dieren veilig los te laten lopen en vinden het niet erg als ze niet tam worden.

Zo zijn er ook mensen die een kleine achtertuin hebben waar ze hun kippen graag in laten rondlopen, maar die verwachten dat de dieren achter het lage tuinhek blijven en niet te veel in de bloembedden krabben.

Of mensen die alleen een balkon hebben met een ruimte van slechts één vierkante meter waar ze desondanks graag enkele krielhennetjes willen houden.

Het kan allemaal. Maar met dergelijke wensen zal de kans van slagen veel groter zijn als er gekozen wordt voor een bepaald ras met eigenschappen die op de wensen en mogelijkheden aansluiten.

Het is overigens een fabel dat rasloze kippen sterker zijn dan raskippen.

Er zijn wel wat rassen die gevoeliger zijn voor bepaalde ziekten of parasieten, maar dit is meestal eenvoudig te ondervangen door een enting of aan gepaste huisvesting.

De meeste rassen zijn zonder meer uiterst vitaal te noemen. 

Uiterlijk en verzorging

Wanneer u voor de keuze staat om een bepaald kippenras te gaan houden, bedenk dan voor u ‘zomaar’ een toompje aanschaft, dat elk ras zo zijn eigen uiterlijke kenmerken heeft die om een specifieke verzorging vragen.

Wilt u bijvoorbeeld een aantal kippen los laten lopen op uw erf, dan kunt u beter geen rassen aanschaffen die kuiven en baarden of veel voetbevedering hebben.

Vaak zien die er na enige dagen scharrelen, of al eerder, lang niet zo mooi meer uit.

Wilt u niet dat de kippen veel schade toebrengen aan de tuin, dan kunt u dit enigszins beperken door te kiezen voor kippen met wat voetbevedering.

Deze zijn wat minder fanatiek in het graven van kuilen, maar u dient er dan wel voor te zorgen dat ze ‘s nachts droog kunnen overnachten, zodat de veren aan de poten kunnen drogen.

Kortbenige rassen, zoals de Chabo, kunnen op een erf niet zo goed uit de voeten, evenals de krulvederige rassen die gevoeliger zijn voor een regenbui.

Als u erg weinig ruimte tot uw beschikking hebt, dan spreekt het voor zich dat u bij voorkeur een krielras aanschaft, of een groter ras dat erg rustig is en weinig ruimte vraagt.

Hebt u weinig verstand van kippen en bent u ook niet van plan u er al te zeer in te verdiepen, dan kunt u het beste kiezen voor een gehard ras in plaats van een gevoeliger soort die een specifieke verzorging nodig heeft.

Bent u zelf tenger gebouwd of vinden uw kinderen het ook leuk om samen met u de kippen te verzorgen, neem dan liever geen groot en zwaar ras, maar een handzamer formaat.

Bedenk hierbij ook dat grote kippen meer ontlasting produceren dan kleine krielrasjes.

In de regel hebt u met grote kippen dan ook meer werk aan het schoonhouden van uw tuin of het kippenhok, en natuurlijk hebt u ook meer werk als u vele kippen houdt in plaats van slechts enkele.

Zo hebben alle rassen, soorten en groottes hun eigen specifieke kenmerken die het dier al dan niet geschikt maken voor uw situatie en wensen.

Overlast

De meeste kippenrassen hebben niet zo veel ruimte nodig en in elke tuin en zelfs op het balkon zijn daarom wel enkele kipjes te huisvesten.

Als u het hok goed schoonhoudt en uw kippen in uw eigen tuin blijven, zullen er weinig buurtgenoten zijn die iets op uw hobby tegen hebben.

Enkel als u het hok niet goed schoonmaakt, trekt dit vliegen en ongedierte aan, waarop u (terecht) aangekeken kunt worden door uw buurtgenoten.

Maar de meeste mensen vinden kippen leuke dieren; er gaat een positieve uitstraling van hun gescharrel uit.

Een en ander kan echter een geheel andere wending nemen als uw buren geconfronteerd worden met het kraaien van een of meer hanen.

Hoewel dit bij velen als muziek in de oren klinkt, zijn er helaas ook mensen die zich hieraan storen.

Daarom is het slim om vooraf te informeren bij uw buren of ze er bezwaar tegen hebben als u een of meer hanen gaat houden.

Wanneer u problemen verwacht, kunt u beter enkel hennen houden, want de kans dat u in een wettelijke procedure en een burenruzie verwikkeld raakt, is anders groot.

Hennen willen overigens ook wel geluid produceren als ze een ei leggen, of door een of ander geluid gealarmeerd worden: geluidloos is een kip, haan of hen, nooit.

Is een haan nodig?

Wanneer u niet wilt fokken met uw dieren hoeft u strikt genomen geen haan aan te schaffen.

Hennetjes hebben geen haan nodig om gelukkig te zijn en de onderlinge rangorde levert meestal ook geen problemen op.

Vaak neemt een van de hennen de taak van haan op zich.

Ze wordt wat dominanter en gaat zich hanig’ gedragen. Sommige zeer dominante hennen willen dan ook wel eens een bescheiden poging doen tot kraaien.

Vindt u hanen mooi, en hebt u alle mogelijkheden om er een te houden, houd er dan rekening mee dat de haan uw hennen zal bevruchten.

Zo lang de bevruchte eitjes niet bebroed worden, is er niets aan de hand en verschilt een bevrucht ei niet van een onbevrucht ei.

U kunt het dus gewoon eten en proeft het verschil ook niet.

Anders is het als het bevruchte ei al een of meer dagen bebroed is. De ontwikkeling binnen in een ei dat bebroed wordt, gaat razendsnel; binnen een paar dagen is er al een stelsel van bloedvaatjes aanwezig, en op de vierde dag is er al duidelijk een embryo te onderscheiden.

Weet u van uzelf dat u het eieren rapen wel eens een of meer dagen overslaat, dan kunt u het beste kiezen voor een ras dat zelden of nooit broeds is.

Anders zou het wel eens kunnen gebeuren dat u een bevrucht en bebroed eitje in de pan tikt.

Menig onervaren kippenliefhebber kan u daar gruwelverhalen over vertellen.

Overlastpreventie

Wilt u graag nageslacht van uw eigen dieren, dan ontkomt u er niet aan om een of meer hanen aan te schaffen.

In dat geval is het goed te weten dat de eventuele geluidsoverlast voor een groot deel te voorkomen is.

De meeste mensen die zich storen aan gekraai, hebben vooral problemen met het vroege tijdstip waarop een haan het begin van een nieuwe dag aankondigt.

Hanen kraaien normaliter bij het ochtendgloren.

Met een geblindeerd, afgesloten en geluidsgeïsoleerd nachthok kan de overlast van gekraai in de vroege ochtenduren voorkomen worden.

Dit isoleren heeft echter als nadeel dat er weinig frisse lucht in het hok komt, die juist onontbeerlijk is voor de vitaliteit en gezondheid van de dieren.

Dit is dan ook enkel verantwoord wanneer u slechts weinig dieren hebt in een ruim nachthok.

Het komt overigens wel eens voor dat een haan midden in de nacht kraait.

Het dier is dan vrijwel zeker gestoord in zijn nachtrust. Het dichtslaan van een deur of het starten van een auto is vaak al voldoende om hem een of enkele keren te laten kraaien.

Het voordeel voor u is dat u een ‘goedkoop in braakalarm’ hebt, maar uw buren zullen dit waarschijnlijk minder waarderen.

Een andere mogelijkheid is om uw haan of hanen ‘s avonds voor ze op stok gaan apart te zetten in een doos of in een speciaal, goed geïsoleerd hokje in uw schuur of in huis.

‘s Ochtends na negenen kunnen de hanen dan weer bij de hennen geplaatst worden.

Er is overigens een aantal rassen waarvan de hanen erom bekendstaan dat ze minder schel en ook korter kraaien dan een gemiddelde haan.

De Oud-Engelse vechtkriel is er één van. Maar welke maatregelen u ook neemt; u kunt het kraaien nooit helemaal tegengaan.

Het is een natuurlijke eigenschap van hanen.

Het dier laat hiermee horen waar hij woont en verkondigt aan zijn concurrenten waar zijn territorium is.

Het is wellicht een goed idee om uw buren zo nu en dan te trakteren op een doosje scharreleieren van uw kippen: ze hebben dan niet alleen te maken met de (over)last van uw hobby, maar maken ook kennis met de prettige kanten van het feit dat u kippen houdt.

 

haan  

Benodigde ruimte

De meeste kippenrassen hebben niet zo veel ruimte nodig om een gelukkig leven te leiden. Grote, middelzware en lichte rassen hebben doorgaans voldoende aan een leefoppervlak van ten minste anderhalf vierkante meter per dier. De dwergrassen en krielen hebben meestal niet meer dan de helft nodig. Dit zijn echter wel minimummaten, en het spreekt voor zich dat elke meter die u de dieren meer kunt bieden, welkom is. Het zal hun levensvreugde en vitaliteit ten goede komen, en bovendien geeft het houden van weinig kippen op een groot oppervlak minder werk dan andersom. De kans dat er ziekten uitbreken is ook het grootst wanneer veel dieren bij elkaar in een (te) kleine ruimte gehouden worden. Hebt u de mogelijkheid om het nachthok en de buitenren groter te maken dan strikt nodig is, dan moet u dat beslist doen. Houdt u een grotere groep dieren tezamen, dan kunt u ze vaak wat minder ruimte per dier bieden dan strikt genomen minimaal nodig is: een grote groep, ‘koppel genaamd, heeft per dier strikt genomen minder ruimte nodig, omdat ze de totale oppervlakte van het hok delen met hun soortgenoten. In een ren met een oppervlak van vier meter zou u eigenlijk slechts vijf krielkippen kunnen houden, maar wanneer u de dieren goed verzorgt, kunt u hier best enkele dieren meer in huisvesten. Ook zijn er veel liefhebbers die hun dieren in relatief kleine hokken houden, maar ze dagelijks de kans geven om enkele uren de benen te strekken in de tuin. In zo’n geval hoeft het hok ook niet zo heel groot te zijn, als u van uzelf maar weet dat u de dieren ook nog dagelijks de vrijheid geeft als het nieuwtje eraf is.

Kippen en andere huisdieren

Naast kippen hebt u misschien ook andere huisdieren of wilt u andere dieren naast uw kippen gaan houden.

Over het algemeen is dat geen probleem, maar u dient wel altijd een oogje in het zeil te houden.

Sommige dieren kunt u beter niet hij elkaar zetten.

KATTEN EN HONDEN Katten en kippen gaan vaak prima samen.

Katten willen wel eens achter een kipje aanjagen, maar ze daadwerkelijk verwonden doen slechts weinig katten.

De katten die van u zijn, zullen doorgaans uw kippen accepteren als dieren die er nu eenmaal bij horen, terwijl ze soms wel jachtgedrag vertonen ten opzichte van kippen van andere mensen in de buurt.

Hebt u kuikens of erg kleine kippen, dan kunt u deze desondanks beter huisvesten in een goed afgesloten ren of binnenhok waar een kat niet bij kan.

Honden reageren heel verschillend op kippen.

Sommige honden talen niet naar ze, of beschermen ze zelfs, terwijl andere ze graag najagen, een gat in de ren proberen te maken om erbij te kunnen komen en de dieren zelfs doden als ze ze te pakken krijgen.

Het spreekt voor zich dat u enkel kippen kunt houden wanneer u op dit punt een betrouwbare hond hebt, en als dit niet zo is, moet u zorgen voor een veilige ren en een binnenhok, waar de hond beslist niet bij kan.

KONIJNEN, CAVIAS EN ANDERE HUISDIEREN Sommige mensen vinden het leuk om naast kippen andere dieren in een ren te houden, zoals konijnen en cavia’s.

Op kinderboerderijen en in dierenparkjes gaat dit vaak goed, voornamelijk omdat er voldoende ruimte is en er vluchtmogelijkheden zijn.

Kippen hebben namelijk soms de neiging om deze dieren te gaan pikken.

Vaak doen ze dit uit pure nieuwsgierigheid, maar soms met de bedoeling hen werkelijk iets aan te doen.

Konijnen - met name de kleine soorten en jonge dieren - en cavia’s kunnen zich niet goed verweren, met alle gevolgen van dien.

In een beperkte ren van enkele meters kunt u dan ook beter geen konijnen of cavia’s houden.

Om de zelfde reden mag u ook geen andere gevoelige diersoorten, zoals kleinere fazantensoorten, kwartels, kleine eenden of zelfs schildpadden, in de ren bij uw kippen zetten.

Overigens is er wel een verschil tussen de diverse kippenrassen met betrekking tot hun ‘pikgedrag’ naar soortgenoten en andere dieren toe.

De actievere en meer temperamentvolle rassen als Friese hoenders en Twentse hoenders geven in dit opzicht meer problemen dan rustige, gemoedelijke rassen als de Wyandottekrielen of Zijdehoenders.

Voor grotere rennen, waarin veel kippen lopen, wordt wel eens geadviseerd een actief konijn in de ren te houden.

Het hippen en rennen van het konijn verschaft de kippen wat afleiding. Hierdoor kan soms voorkomen worden dat de kippen elkaar uit verveling gaan pikken.

Het spreekt echter voor zich dat u voor het welzijn van het dier geen konijn houdt bij kippen die erg temperamentvol zijn, en dat u geen dwergkonijn bij zware kippenrassen plaatst.

Houd de omgang tussen beide diersoorten goed in de gaten, zodat u kunt ingrijpen als dit nodig is.

Soms gaat de agressie niet uit van uw kippen, maar van de andere dieren.

Zo zijn er bijvoorbeeld fazantensoorten waarbij uw kippen, zeker in het broedseizoen van de fazanten, hun leven niet zeker zijn.

Hebt u voldoende ruimte, dan kunnen kippen echter wel prima gehouden worden samen met bijvoorbeeld eendensoorten, de meeste ganzensoorten en kalkoenen, en zelfs met geiten, schapen, varkens, paarden en herten.

Houd echter altijd een oogje in het zeil. Mensen die serieus willen fokken met hun kippen, zullen overigens vrijwel nooit andere diersoorten met de kippen samen houden.

In een ren is het namelijk niet te voorkomen dat de verschillende diergroepen elkaars voer opnemen.

De voersoorten verschillen qua samenstelling meestal totaal van elkaar, waardoor de dieren, en dus ook uw kippen, geen goed uitgebalanceerde voeding binnenkrijgen.

hen  

Het nachthok

Ongeacht welk ras u kiest en wat uw plannen zijn , hebben alle kippen een nachthok nodig waar ze veilig kunnen slapen en zich terug kun nen trekken bij koude, wind en regen.

Situering:

Bij de bouw van een nachthok moet u rekening houden met verschillende zaken. Zo is het be langrijk dat u de voorzijde van het hok zo mogelijk situeert op het zuidoosten. De kippen kunnen dan profiteren van de ochtendzon en het hok staat op het heetst van de dag met het front in de schaduw. Het front van het hok hoort niet op een plaats te staan waarde zonde hele dag vrij spel heeft: kippen kunnen erg slecht tegen hitte. Ook tocht is funest, dus bouw het nachthok bij voorkeur op een plaats die in de luwte ligt. Voordat u een hok gaat bouwen, kunt u het beste navraag doen bij de gemeente. Voor kleine hokjes hoeft u doorgaans geen bouwvergunning aan te vragen; soms volstaat een melding en vaak is zelfs dat niet eens nodig. Voor grotere bouwwerken echter is het meestal noodzakelijk een bouwvergunning aan te vragen.

Materiaalkeuze:

De meeste kippenhokken zijn van hout gemaakt, maar wanneer u erg handig bent of iemand in de familie hebt die metselaar is, ver dient een stenen hok de voorkeur. Het is duurzamer en minder onderhoudsgevoelig. Werk het metselwerk aan de binnenkant bij voorkeur af met een stuclaag van cement. Na droging is deze goed te schilderen met bijvoorbeeld betonverf in een lichte kleur. Als bodem is een gladde betonnen vloer de beste keus. Houd er bij de bouw van het hok rekening mee dat u er geregeld in moet om het hok schoon te maken en om voer en water te geven: u moet er dus bij voorkeur in kunnen staan en er gemakkelijk in kunnen komen. Als het hok groot is, maakt u bij voorkeur een brede deur op stahoogte. U kunt dan ook met een kruiwagen uit de voeten, wat erg handig is bij het schoonmaken van het hok. Zorg er in elk geval voor dat het hok goed geïsoleerd is, zodat vrieskou en hitte zo veel mogelijk geweerd worden. U kunt dit bewerkstelligen door tegen de binnenkant van het hok isolatiemateriaal aan te brengen, dat u afwerkt met plaatmateriaal. Wilt u slechts enkele kipjes houden, dan zijn er kant-en-klare kippenrennetjes met binnenhok ken op een verdieping’ te koop. Ook grote konijnenhokken op poten voldoen uitstekend voor enkele zeer kleine krielkipjes.

Ventilatie:

Ofschoon het hok goed geïsoleerd moet zijn, is ventilatie minstens zo belangrijk - zo niet belangrijker. Ventilatie kunt u het gemakkelijkst bereiken door een raam te plaatsen dat u dag en nacht open laat staan en dat u alleen sluit als het hard vriest. Achter het openstaande raam kunt u het beste een hor van fijn, maar sterk gaas aan brengen, waarmee u voorkomt dat ongedierte via die weg in het hok kan komen. Wanneer u meerdere ramen maakt, houd er dan rekening mee dat het kan gaan tochten: dat is funest voor kippen. In dat geval kunt u de ramen het beste in de nok van het hok situeren, zodat de tocht niet langs de kippen strijkt. In een klein kippenhok met een toompje van drie of vier dieren voldoen enkele ventilatieschuifjes. Bent u genoodzaakt met de bouw van het hok rekening te houden met het geluid van de haan omdat uw buren dit niet waarderen, denk dan naast goede isolatie aan een andere vorm van ventilatie. Mogelijk is een mechanische afzuiging van de nachthoklucht met behulp van een badkamerventilator een goede oplossing. Als u een zeer beschutte tuin hebt die in de luwte ligt, dan is het soms niet eens noodzakelijk om een binnenhok te maken. U kunt dan een soort volière maken waarbij enkel de zijwanden, het dak en de achterwand van dicht materiaal gemaakt zijn. De voorzijde kan dan geheel bestaan uit gaas. De ventilatie is in dergelijke ‘openfront hokken’ optimaal, wat de vitaliteit van de dieren ten goede komt. Tegen vorst zijn kippen uiterst goed bestand, zodat u niet bang hoeft te zijn dat u hiermee de kippen schade toebrengt. Een open fronthok moet echter wel op een beschut te plaats staan.

De afwerking:

Probeer naden in het hok zo veel mogelijk te voorkomen, want hierin kunnen zich parasieten verschansen. Werk daarom de binnenzijde van het hok af met glad (plaat)materiaal. Verder kunt u de binnenzijde van het hok witten. De buitenzijde van een houten hok kan het beste worden gebeitst voor de duurzaamheid. Het spreekt voor zich dat u de dieren pas weer in hun verblijf laat zodra de sterke lucht van de verf verdwenen is. Deze is namelijk uiterst giftig voor vogels, en dus ook voor kippen. Het dak kan het beste afhellen om lekkages te voorkomen en heeft bij voorkeur een dakgoot, zodat het regenwater goed wordt afgevoerd.

Bodembedekking:

Gebruik als bodembedekking bij voorkeur houtmot, schoon scherp zand of een mengsel hier van. Hooi is een minder geschikt materiaal, om dat dit gemakkelijk om de poten van de kippen draait en daardoor een gevaar vormt. Tevens heeft dit materiaal de neiging een ‘koek’ te vormen wanneer het vervuild wordt met mest. Stro is wel geschikt, mits het niet te lang is. Gebruik daarom liever gehakseld stro. Let er als u stro gebruikt wel op dat het luchtig en droog blijft. Dit kan door het regelmatig om te harken, maar ook de kippen zelf kunnen hieraan meewerken: als u dagelijks wat graan in het stro strooit, zullen ze dit zelf omwerken. In het algemeen geven stro en houtmot meer stof dan scherpzand.

Verwarming en verlichting:

Bij de bouw van het hok is het verstandig een elektra-aansluiting aan te brengen. Hierdoor is het mogelijk de kippen in de herfst- en wintermaanden te voorzien van kunstlicht. U kunt daarmee de daglengte voor de kippen verlengen, en dat zorgt ervoor dat de dieren doorgaan met leggen in de winter. Ook kunt u een zogenaamde ‘schotelwarmer’ aansluiten. Een schotelwarmer bestaat uit ronde kunststofplaten met een klein verwarmingselement in het binnenwerk van circa acht watt. Wanneer het vriest, kunt u hierop een waterbak van kunststof zetten, zodat het water niet bevriest. Deze schotelwarmers zijn te bestellen bij dierenspeciaalzaken en te koop op grotere pluimveetentoonstellingen. Verwarming van het nachthok is beslist niet nodig: u doet er de dieren doorgaans geen goed mee. Kippen kunnen uitstekend tegen kou, zelfs tegen strenge vrieskou, mits ze maar droog en uit de wind kunnen overnachten. ‘s Nachts beschermt een kip zich door haar kop tussen de warme veren te steken. Ze zakt dan door haar benen, zodat ook haar poten en tenen tussen de warme veren liggen. Door de veren iets uit te zetten vormt ze tussen de huid en het verenpak een goed isolerend en warm luchtlaagje. Bovendien gaan kippen graag dicht tegen elkaar aan zitten op de zitstokken, waardoor ze minder snel warmte verliezen. Verwarmt u het hok, dan stuurt u ‘s morgens de kippen van het lekker warme nachthok naar de ijskoude ren, en dan zullen de dieren vrijwel zeker kou vatten en ziek worden. Ook de kans op bevriezing van lellen en kammen wordt dan erg groot.

De toegangsdeur:

Maak de uitloopopening bij voorkeur zo’n twintig tot zestig centimeter boven de bodem. Hiermee voorkomt u tocht langs de grond in het nachthok. Hoe groot de opening moet zijn, hangt uiteraard af van de grootte van de kippen die u gaat houden. Een gemiddelde breedte is ongeveer dertig centimeter bij een hoogte van ongeveer veertig centimeter. Voor kuifhoenders is het aan te bevelen de opening wat hoger te maken dan voor andere kippen van vergelijkbare grootte. Het is sowieso geen goed idee om de opening te laag te maken. De kans is groot dat de dieren met hun rug steeds langs de bovenzij de van de opening schuren, wat sterke slijtage geeft aan de veren op die plaats. Met een schuifje dat u van buitenaf kunt bedienen (met een touwtje of kettinkje), kunt u de opening sluiten als alle kippen ‘s avonds in het nachthok zijn. Dit heeft als voordeel dat er ‘s nachts geen ongedierte naar binnen kan door de uitloopopening. Bovendien voorkomt u hiermee dat uw hennen en de haan ‘s morgens hij het eerste dag licht al naar buiten gaan en mogelijk geluidsoverlast voor uw buren veroorzaken. Er zijn ook elektrische systemen te koop die op een tijdklok werken. Als u onregelmatige werktijden hebt, kan zo’n systeem uitkomst bieden. De dieren moeten zowel eenvoudig van binnen naar buiten als van buiten naar binnen kunnen gaan. Maak hiervoor een ‘trapje’, een goede kwaliteit houten plank met dwars daarop om de tien centimeter een klein houten latje. Zorg ervoor dat er geen splinters of scherpe randen aan zitten, waar de dieren hun poten aan kunnen beschadigen. Veranker de trapjes goed, zodat ze niet weg kunnen schuiven.

legkippen  

De zitstokken:

Welke diameter zitstokken u kiest en op welke hoogte u ze monteert is afhankelijk van de grootte van het ras dat u gaat houden. Een zwaar kippenras is bijvoorbeeld gebaat bij zitstokken die niet hoger dan zo’n dertig centimeter van de bodem af gemonteerd zijn. Deze dieren hebben doorgaans moeite met vliegen. Ook voor kortbenige rassen als de Chabo is het beter om de zitstokken laag bij de grond te houden; een hoogte van vijftien centimeter is voor hen ideaal. Voor andere rassen kunnen de zitstokken tot op een hoogte van ongeveer tachtig centimeter gemonteerd worden. Maak liever geen zitstokken op verschillende hoogten. Kippen zitten namelijk altijd graag zo hoog mogelijk, waardoor het dringen geblazen wordt op de favoriete hoogste stokken en er mogelijk ruzie ontstaat. De afstand tussen de zitstokken en de wanden moet zijn aangepast aan het ras: als de dieren te dicht bij de wand zitten, dan kunnen de staartveren beschadigen. Meestal is een afstand van ongeveer dertig centimeter voldoende. Hoeveel zitstokken u aanbrengt, is uiteraard afhankelijk van het aantal en de grootte van de dieren die u gaat houden. Normaliter passen’ er op één strekkende meter vier tot vijf krielkippen, en twee tot drie kippen van zwaardere rassen. Het is overigens handig als de zitstokken eenvoudig uit het hok gehaald kunnen worden, zodat u ze goed schoon kunt maken en ontsmetten. Goede zitstokken zijn niet rond, omdat dit te weinig steun geeft. Ze zijn bij voorkeur rechthoekig tot ovaal van vorm; voor grotere rassen moeten ze een breedte van ongeveer zes centimeter en een dikte van ongeveer vijf centimeter hebben. Middelzware en lichte rassen hebben genoeg aan een zitstok van vijf en een halve centimeter breed en vier centimeter dik, en voor krielrassen is vier bij drie en een halve centimeter meestal voldoende. De breedste zijde hoort dus altijd horizontaal te liggen, zodat de dieren er hun tenen goed omheen kunnen klemmen en voldoende steun hebben. Zorg ervoor dat de zitstokken goed afgerond zijn en vrij van splinters en harde randen: de dieren brengen er immers de hele nacht op door, en kunnen hun tenen en poten beschadigen als de stokken ondeugdelijk zijn. Overigens zijn er kippenrassen die zelden of geen gebruik maken van zitstokken; Zijdehoenders bijvoorbeeld slapen meestal op de grond. Het is tenslotte ook aan te bevelen om een eenvoudig te verwijderen ‘mestplank’ te maken onder de zitstokken, die de ontlasting van de dieren opvangt. U kunt deze plank tweemaal per week uit het hok halen om hem goed schoon te maken en te ontsmetten, zodat de bodem van het hok schoner blijft en minder onderhoud nodig heeft.

De legnesten:

Legnesten zijn een standaarduitrusting in elk kippenhok. Wanneer er in een hok een geschikte leggelegenheid voor de dieren is, zult u de eieren ook in het legnest terugvinden. Zo niet, dan zoeken de hennen daar zelf een plekje voor uit, mogelijk op een niet goed bereikbare of anderszins onhandige plaats. Het leggen van een ei neemt enige tijd in beslag. Gemiddeld is een kip hier anderhalf tot soms twee uur per dag mee bezig. Het legnest moet voor de dieren dan ook beslist comfortabel en ruim zijn. Bovendien hebben hennen de voorkeur voor een rustige, donkere of schemerige plaats; breng daarom de legnesten het liefst in een wat donkere hoek in het binnenhok aan. Het legnest hoort aan alle kanten gesloten te zijn, met uitzondering van de voor- en bovenzijde. Zo heeft de hen voldoende privacy. Wilt u het nest ook aan de bovenzijde afsluiten, maak deze dan sterk schuin aflopend. Dit voorkomt dat de kippen er bovenop gaan zitten en hun uitwerpselen erop deponeren. Een legnest met een oppervlak van dertig bij dertig centimeter en een hoogte van ongeveer veertig centimeter voldoet voor een licht ras. Voor krielen kunt u het legnest wat kleiner maken, en voor (middel)zware rassen groter. De hoeveelheid legnesten die u moet maken, is afhankelijk van het aantal hennen dat u hebt. Doorgaans is het voldoende als u één legnest per drie hennen aanbrengt. De legnesten kunnen het beste zo’n tien tot veertig centimeter van de grond worden bevestigd. Brengt u meerdere legnesten aan, zorg er dan voor dat deze allemaal op eenzelfde hoogte zitten. Doet u dit niet, dan zult u zien dat er een sterke voorkeur bestaat voor het legnest op de ‘beste locatie’. Hier wordt het dan dringen geblazen en (te) veel kippen zullen zich in hetzelfde nest persen. Als gevolg hiervan zullen er versgelegde eieren breken, wat het legnest sterk vervuilt, en kunnen de kippen zich bovendien aanleren zelf de pasgelegde eieren op te eten. Geschikt materiaal voor het nest is vochtwerend plaatmateriaal dat zo min mogelijk kiert. In de legnesten kunt u het beste een laag grit aan brengen. Als de hen toch aan het leggen is, kan ze een ‘graantje meepikken’ van de kalk in de grit, die nodig is voor de eischaal. Natuurlijk kunt u ook hooi of stro gebruiken, als u het maar geregeld ververst.

Voerbakken:

Er zijn veel verschillende soorten voer- en drinkbakken, en alle hebben ze zo hun voor- en nadelen. Hebt u maar enkele kipjes, dan voldoet een goed zware, aardewerken, geglazuurde voerbak, zoals die voor honden in gebruik is. Koop dan wel een bak met een naar binnen gebogen rand, en vul de bak nooit tot de rand. Kippen hebben namelijk de neiging in het voer te krabben en zullen anders het voer over het hele hok verspreiden. Niet alleen vervuilt het voer daardoor sterk; het trekt ook ongedierte aan, zoals muizen. U kunt een voerbak van ander materiaal aanschaffen, zolang u er maar rekening mee houdt dat de bak beslist goed schoon te maken moet zijn. Lichtgewicht bakjes zijn niet geschikt, omdat deze door de kippen omgetrapt kunnen worden. Hebt u meerdere kippen of kuikens, dan is een wat professionelere uitrusting gewenst. Zo zijn er specifieke roestvrijstalen, langwerpige ‘trogjes’ die in verschillende lengtes te koop zijn. Ze zijn eenvoudig met een desinfecterend middel schoon te maken. Zet deze troggen liefst op een hogere ondergrond, zodat het voer niet in contact komt met de bodembedekking in het hok. Ook een voersilootje dat u ophangt in het midden van het hok, zodat de kippen er niet in kunnen krabben of erop kunnen gaan zitten, is een handige manier van voeren. U moet er uiteraard voor zorgen dat de kippen er wel gemakkelijk bij kunnen. Voor groen voer kunt u een aparte metalen ‘ruif’ aanschaffen, die u op hoogte in het nachtverblijf hangt. Het is uit oogpunt van hygiëne niet verstandig om groenvoer gewoon op de grond te geven. Bovendien zorgt u er met een ruif op hoogte voor dat de dieren veel afleiding en beweging krijgen. Dit is zeker het geval als u de ruif net iets boven het bereik van de kippen hangt, zodat ze naar het groen moeten springen. Waterbakken kunnen ook beter niet op de grond geplaatst worden, omdat de kans dan groot is dat ze ofwel omgetrapt worden, ofwel bevuild raken met uitwerpselen. Beter is het een waterreservoir op te hangen in het nachthok. Ook kunt u de waterbak op een plankje tegen de wand van het hok zetten. De hoogte moet u aan passen aan de lichaamshoogte van uw kippen. Goede waterbakken zijn de zogenaamde tonnetjes. Ze zijn verkrijgbaar met een inhoudsmaat van een halve liter tot vijf liter. Ze zijn van kunststof gemaakt en dus gemakkelijk schoon te maken. De inhoudsmaat moet aangepast zijn aan het watergebruik van uw kippen in een etmaal. Hebt u kippen met veel kopbevedering (kuif en/of baard), dan is het raadzaam voor hen specifiek eet- en drinkgerei aan te schaffen. Deze bakken zijn zo geconstrueerd dat ze voorkomen dat kuif en/of baard nat of vuil worden als de kip drinkt of eet. Dergelijke materialen vindt u vaak niet in een dierenspeciaalzaak of in een winkel voor agrariërs. Op grote pluimveetentoonstellingen zijn er echter meestal wel standjes aanwezig van leveranciers van dit soort materialen, en ook in vakbladen wordt hiermee geadverteerd.

 

5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Waardering 100% (3 Beoordelingen)

Reacties   

0 #1 RE: kippen - Gallus gallus domesticuscora van buren 13-08-2015 18:49
Dank je wel voor dit stuk heb er veel als beginnende kippenhoudster van kunnen leren

mvg Cora
Citeer | Melden aan beheerder

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

Nieuws - Dieren

Recent bezocht

Laatste reacties