Op een warme juniavond hoor je ze gillend langs de daken scheren: gierzwaluwen. Het zijn echte zomervogels, maar ze blijven verrassend kort. Veel mensen denken dat ze net als zwaluwen tot in september rondvliegen, maar gierzwaluwen vertrekken een stuk eerder. In dit artikel lees je tot wanneer je ze in de zomer van 2026 nog in Nederland en België kunt zien.
De gierzwaluw is maar kort op bezoek
Gierzwaluwen komen pas laat aan, meestal eind april en begin mei. Daarna heb je ongeveer drie maanden om van ze te genieten. De meeste gierzwaluwen vertrekken alweer rond eind juli en de eerste week van augustus. In een normaal jaar zoals 2026 zie je de grootste groepen dus tussen begin mei en het laatste weekend van juli.
Dat maakt ze tot een van de eerste zomervogels die weer naar het zuiden trekken, ruim voordat de boerenzwaluw en huiszwaluw aan hun reis beginnen. Wie de typische gierende roep wil horen, moet daar in juni en juli dus echt op letten.
Waarom ze zo vroeg weer weg zijn
Gierzwaluwen leven bijna hun hele leven in de lucht. Ze eten, drinken en slapen vliegend en komen eigenlijk alleen aan de grond om te broeden. Zodra de jongen zelfstandig zijn, is er voor de ouders geen reden meer om te blijven. Ze volgen het insectenaanbod naar Afrika, waar het in onze nazomer volop voedsel is.
De jonge gierzwaluwen verlaten het nest na ongeveer zes weken en gaan dan vrijwel meteen op trek. Een jong dier kan daarna jarenlang non-stop in de lucht blijven voordat het zelf voor het eerst gaat broeden.
Waar zie je ze in juni en juli 2026
Kijk in steden en dorpen omhoog rond zonsondergang. Gierzwaluwen broeden onder dakpannen en in kieren van oude gebouwen, dus boven historische binnensteden, kerken en woonwijken met oudere huizen heb je de meeste kans. Hun gierende roep en de hoge, snelle jachtvluchten verraden ze meteen.
Een warme, windstille avond in juni is ideaal: dan jagen hele groepen laag boven de straten op muggen en vliegjes. Tegen eind juli wordt het stiller en zie je de laatste exemplaren wegtrekken.
Help de gierzwaluw een handje
Omdat gierzwaluwen afhankelijk zijn van nestplekken onder daken, verdwijnen hun broedplaatsen bij renovaties en isolatie. Speciale gierzwaluwstenen of neststenen in de gevel bieden een oplossing. Zo houd je deze bijzondere zomergasten ook in de komende jaren in de buurt.
Wil je in 2026 nog genieten van gierzwaluwen, wacht dan niet te lang. Eind juli zijn de meeste alweer vertrokken, dus de avonden in juni en de eerste helft van juli zijn je beste kans.
