Maak nestkasten schoon tussen half september en eind januari, het liefst in oktober of november, als de jongen allang uitgevlogen zijn en de eerste winterslapers nog niet verwacht worden. Haal het oude nest eruit, spoel de kast om met heet water en laat hem goed drogen. Doe dat vóór februari, want dan beginnen de eerste koolmezen alweer met zoeken naar een plekje.
Waarom schoonmaken in het najaar?
Een oud nest zit vol vlooien, mijten en luizen die in de kast overwinteren en in het voorjaar het nieuwe legsel besmetten. Een schone kast geeft de volgende broedvogel een gezonde start. Wacht je tot maart, dan loop je het risico dat een vogel al begonnen is met bouwen en jij het nest verstoort.
Wat vind je er in november soms nog in?
Niet elke nestkast is leeg. Check eerst voorzichtig voordat je iets verwijdert.
- Slapende vogels: koolmezen, pimpelmezen en winterkoninkjes gebruiken nestkasten in de winter als slaapplaats. Zie je een vogel, sluit het deksel dan weer en kom later terug.
- Insecten: hommels, wespen of hoornaars kunnen er een nest hebben gehad. Verlaten nesten zijn veilig om te verwijderen, bewoonde laat je met rust.
- Kleine zoogdieren: in Vlaanderen komen slaapmuizen en bosmuizen soms in nestkasten terecht. Een slapend dier laat je met rust.
Zo maak je een nestkast stap voor stap schoon
Draag handschoenen, want oude nesten bevatten stof en parasieten. Haal het nest eruit en stop het in een zak. Borstel de binnenkant schoon met een harde borstel en spoel hem om met heet water. Gebruik geen schoonmaakmiddel, bleek of insectenspray, want de resten daarvan zijn giftig voor vogels. Laat de kast een dag drogen en hang hem daarna weer op.
Meer over wat je in november voor de vogels in je tuin kunt doen, vind je in dit artikel over zaden voor mezen en roodborstjes in november.
Welke kast heb je eigenlijk?
Het invlieggat bepaalt wie er komt wonen. Een gat van 28 millimeter trekt koolmezen aan, 26 millimeter past bij pimpelmezen en 32 millimeter is geschikt voor een boomklever of een huismus. Wil je de vogels in je tuin beter leren kennen, noteer dan in het voorjaar welke soort er broedt, zodat je volgend jaar weet wat je aantrof toen je de kast schoonmaakte.
Terug ophangen of laten liggen?
Hang de schone kast weer op dezelfde plek op, met het invlieggat van de wind en felle zon af, liefst naar het noordoosten. Zet er geen nieuw nestmateriaal in, de vogels bouwen zelf. Een open, schone kast wordt in de winter vaak als slaapplaats gebruikt, en dan fungeert hij meteen als warm toevluchtsoord bij vorst. Heb je meer dan één kast, dan is een kleine controle in december een goed moment om te kijken welke gebruikt wordt.
