Vind je in november een gewonde vogel in je tuin, leg hem dan in een kartonnen doos met luchtgaten en een zachte doek, zet de doos op een donkere, stille en frisse plek en bel een erkend vogelopvangcentrum. Geef geen eten en geen water. Een vogel die in de herfst of winter verzwakt, heeft meestal professionele hulp nodig en geen thuisverzorging.
Eerst kijken, dan pas oppakken
Niet elke vogel die stil blijft zitten, is gewond. In november zijn veel vogels vermoeid van de trek of zitten ze verkleumd in een hoek van de tuin. Kijk een paar minuten op afstand. Hangt een vleugel naar beneden, ligt de vogel op zijn zij of kan hij niet meer opvliegen als je dichterbij komt, dan is hulp nodig. Een vogel die wegvliegt of wegspringt, redt zich zelf prima.
Komt de vogel net tegen het raam aan gevlogen, dan is hij vaak alleen even suf. Zet hem in een doos en geef hem een half uur rust. Vliegt hij daarna kordaat weg, dan is dat het beste scenario. Blijft hij daarna nog suf of gewond, dan breng je hem naar een opvangcentrum.
Zo pak je een gewonde vogel veilig op
Leg een handdoek of keukenpapier over de vogel en neem hem met beide handen op, zonder te knijpen. Houd hem niet te strak vast, want vogels hebben een zeer lichte borstkas en stikken snel. Draag zo mogelijk handschoenen en was daarna je handen goed, want wilde vogels kunnen ziektes bij zich dragen.
De doos inrichten
Neem een schoenendoos of verhuisdoos met een deksel, prik er kleine luchtgaten in en leg onderin een zachte, niet pluizige doek. Geen watten of badstof, want daar blijven klauwtjes in haken. Zet de doos op een stille, donkere plek op kamertemperatuur of iets koeler, uit de buurt van huisdieren en kinderen. Donker maakt de vogel rustig, waardoor zijn stress daalt.
Waarom je geen eten of water geeft
Het lijkt vriendelijk, maar het is risicovol. Een vogel die gewond of onderkoeld is, kan zich verslikken in water of brood. Ook de verkeerde voeding, zoals melk of brood, kan zijn maag ernstig verstoren. Wacht daarom op het advies van het opvangcentrum, dat weet welk voer bij welke soort past.
Wie bel je in Vlaanderen?
In Vlaanderen werken verschillende erkende opvangcentra voor wilde dieren, onder andere het Natuurhulpcentrum in Opglabbeek en de regionale vogelopvangcentra. Zoek op je telefoon naar het dichtstbijzijnde centrum en bel eerst, want sommige centra werken op afspraak of hebben vaste openingsuren. De medewerkers vertellen je ook of je de vogel zelf mag brengen. Wie met een gewonde vogel in de auto stapt, plant de rit zo dat de doos stil en donker blijft.
Weet je niet zeker of het een wilde vogel of een ontsnapte kooivogel is, laat dat dan in je telefoontje weten. Dat helpt het centrum om de juiste verzorging te kiezen.
Wat doe je met een gewonde egel of ander dier?
Voor andere tuindieren geldt ongeveer hetzelfde stappenplan: rust, warmte en een erkend centrum. Over een gewonde egel lees je meer in wat je moet doen met een gewonde egel, want die heeft net iets andere zorg nodig dan een vogel. Een egel die overdag rondloopt of in november nog erg licht is, vraagt dus altijd om hulp.
Zo voorkom je dat het opnieuw gebeurt
Veel vogels raken gewond door tegen glas te vliegen. Plak stickers of raamfolie op grote ruiten of hang er vogelwerende koorden voor. Houd je kat in de late avond en nacht binnen en strooi het voer niet te dicht bij struiken waar katten zich kunnen verbergen. Met die kleine aanpassingen stijgt de kans dat de vogels in je tuin deze winter heelhuids doorkomen.
