Wat is een natuurlijke houtwal
Een natuurlijke houtwal is een strook met struiken, jonge bomen, takken en dood hout die dienstdoet als groene erfafscheiding. Oorspronkelijk werden houtwallen gebruikt om vee binnen de weilanden te houden en percelen af te bakenen. Vandaag ontdekken steeds meer tuineigenaars dat een kleine houtwal in de tuin een waar paradijs vormt voor vogels, insecten en kleine zoogdieren.
In tegenstelling tot een strak gesnoeide haag is een houtwal losser opgebouwd. Er liggen takken en stammen aan de basis, met daarboven een mengsel van inheemse struiken en hier en daar een boom. Dit zorgt voor veel structuur: zonnige plekjes, schuilplaatsen en voedselbronnen doorheen het hele jaar.
Waarom kiezen voor inheemse soorten
Voor een houtwal in de tuin kies je bij voorkeur inheemse planten. Soorten die van nature in België voorkomen zijn perfect aangepast aan het klimaat en de bodem. Ze bieden bovendien nectar, bessen en zaden waar lokale insecten en vogels eeuwenlang op afgestemd zijn. Exotische sierstruiken zien er soms aantrekkelijk uit, maar leveren vaak weinig op voor de biodiversiteit.
Door verschillende inheemse soorten te combineren, spreid je de bloei en de vruchtvorming over meerdere maanden. Op die manier vinden bijen, vlinders en vogels bijna het hele jaar door voedsel in je houtwal. Daarnaast zijn inheemse struiken doorgaans robuust en vragen ze weinig onderhoud zodra ze goed zijn aangeslagen.
Geschikte struiken voor een houtwal
Meidoorn en sleedoorn
Meidoorn en sleedoorn zijn klassiekers in oude houtwallen en uitstekend geschikt voor een natuurlijke erfafscheiding. Ze vormen dichte, doornige struiken waarin kleine vogels veilig kunnen broeden. In het voorjaar trekken de witte bloesems tal van bestuivers aan, later in het jaar zorgen de bessen voor voedsel voor merels, lijsters en andere tuinvogels.
Hazelaar en vuilboom
Hazelaar is een veelzijdige soort met katjes in het vroege voorjaar en later de bekende hazelnoten. De struik levert schuilplaatsen voor egels en kleine zoogdieren, terwijl de noten geliefd zijn bij eekhoorns en gaaien. Vuilboom, ook bekend als sporkehout, bloeit lang en onopvallend, maar is bijzonder waardevol voor bijen. De bessen zijn een belangrijke voedselbron voor vogels in de nazomer.
Hondsroos en braam
Hondsroos en braam zorgen voor extra variatie in je houtwal. De bloesems lokken bijen en zweefvliegen, terwijl de rozenbottels en bramen een herfstbuffet vormen voor vogels en kleine zoogdieren. Omdat beide soorten doornen hebben, dragen ze bij aan een dichte, ondoordringbare structuur die tegelijk erg natuurvriendelijk is.
Kleine bomen en dood hout integreren
Neben struiken kan je enkele kleine bomen opnemen in je houtwal, zoals lijsterbes of veldesdoorn. Ze zorgen voor hoogteverschil en extra nectar, bloesem en zaden. Belangrijk is dat je onderaan ruimte laat voor takkenrillen en dood hout. Stapels takken vormen ideale overwinteringsplaatsen voor insecten en schuilplekken voor egels en amfibieën.
Door bewust te kiezen voor inheemse planten en verschillende lagen van struiken, bomen en dood hout, creëer je met een houtwal een levend lint vol natuur in je eigen tuin. Zo wordt een eenvoudige erfafscheiding een waardevolle ecologische verbinding in het landschap.
