Wespen worden in augustus opdringerig omdat de koningin stopt met eitjes leggen. De larven in het nest waren hun suikerbron, en zodra die wegvalt gaan vijf- tot tienduizend werksters zelf op zoek naar zoet. Vandaar dat ze precies nu op je frisdrank, je fruit en je taart afkomen, terwijl je ze in juni nauwelijks zag.
Waarom het nest hun suiker leverde
Een wespenvolk begint in april met één koningin. De hele lente jagen de werksters op insecten, rupsen en spinnen om de larven te voeden. In ruil krijgen ze van die larven een zoet, suikerrijk sap. Dat is hun eigen brandstof, en zolang er larven zijn hoeven ze nergens anders te zoeken.
Rond eind juli en begin augustus stopt de koningin met het leggen van eitjes voor werksters. De laatste larven verpoppen en daarmee droogt de suikerbron op. Duizenden volwassen wespen zijn dan werkloos én hongerig. Rijp fruit onder de perenboom, jam, cola, bier en het glazuur op je taart zijn dan de makkelijkste vervanging.
Welke wespensoorten op je eten afkomen
De wespen die op je tafel landen zijn bijna altijd de gewone wesp of de Duitse wesp. De vele andere soorten in België, zoals graafwespen en solitaire wespen, hebben geen interesse in je eten en zie je nauwelijks. Ook hoornaars komen zelden op zoet af; die jagen liever op andere insecten.
Waarom ze eind augustus feller reageren
Naast honger speelt leeftijd mee. Werksters leven maar drie tot vier weken, dus tegen eind augustus zijn veel dieren oud, traag en onnauwkeurig in hun gedrag. Ze reageren sneller geprikkeld als je met je hand zwaait. Het idee dat ze dronken zijn van gegist fruit klopt maar deels, maar het effect is hetzelfde: onhandige, opdringerige wespen.
Wat werkt tegen wespen en wat niet
Wapperen is het slechtste wat je kunt doen. Snelle bewegingen en uitgeblazen adem, waar CO2 in zit, leest een wesp als een aanval. Blijf rustig zitten of duw het dier weg met een traag handgebaar.
Wat wel helpt: dek eten en drinken af, gebruik een beker met deksel, veeg gemorst zoet meteen weg en zet een schaaltje overrijp fruit een meter of tien verderop in de tuin. Wespen zijn opportunisten en kiezen altijd de makkelijkste bron.
Wat niet werkt: een halve komkommer neerleggen of koffiedik laten smeulen. Zoete vallen met bier of limonade werken wel, maar vangen ook zweefvliegen en bijen. In een tuin waar je juist biodiversiteit wilt, is dat een dure oplossing voor een probleem dat vanzelf overgaat.
Waarom je een nest beter kunt laten zitten
Eén gemiddeld wespenvolk vangt in een seizoen enkele kilo's insecten. Daarmee houden wespen rupsen, vliegen en bladluizen in bedwang, gratis en zonder gif. Ze bestuiven bovendien bloemen, minder efficiënt dan bijen maar het telt mee. Zit een nest op een plek waar niemand langsloopt, laat het dan gewoon staan.
Wanneer is de wespenoverlast voorbij
Eind september begint het volk af te sterven. Alleen de jonge koninginnen overwinteren, onder schors of in een schuur, om in het voorjaar helemaal opnieuw te beginnen. Het oude nest wordt nooit hergebruikt. Na de eerste nachtvorst is de drukte volledig voorbij.
De piek duurt dus maar een paar weken. Wie in die periode het eten afdekt en niet wappert, komt de zomer prima door zonder één steek.
