Nee, een rode eekhoorn houdt geen echte winterslaap. Hij blijft ook in december gewoon actief, zoekt elke dag voedsel en trekt zich alleen terug in zijn nest als het echt guur weer is. Zijn verstopte hazelnoten en eikels vindt hij vooral terug op de geur, niet doordat hij precies onthoudt waar elke noot ligt.
Waarom een eekhoorn niet in winterslaap gaat
Een eekhoorn weegt ongeveer 300 gram. Dat is te weinig om in de herfst genoeg vet op te bouwen voor maandenlang slapen, zoals een egel dat doet. In plaats daarvan kiest hij voor een andere strategie: voorraden aanleggen en de energie slim verdelen. Op koude, natte of stormachtige dagen blijft hij uren in zijn kobbe, het bolvormige nest van takjes, mos en blad hoog in een boom. Is het even droog en zonnig, dan komt hij tevoorschijn om te eten.
In een Vlaams bos of park zie je daarom ook midden in de winter nog eekhoorns, zeker rond het middaguur als het de warmste periode van de dag is.
Hoe vindt hij zijn verstopte noten terug
Een eekhoorn verstopt zijn voedsel op honderden plekken, elk met één noot, een techniek die wetenschappers verspreid hamsteren noemen. Hij begraaft een hazelnoot of eikel een paar centimeter diep in de grond. Terugvinden doet hij met zijn neus en een goed ruimtelijk geheugen voor de omgeving, zoals boomwortels en stronken. Niet elke noot wordt teruggevonden. Wat blijft liggen, kan in het voorjaar uitgroeien tot een nieuwe boom, en dat maakt de eekhoorn een belangrijke helper van het bos.
Wie wil weten hoe een andere bosbewoner dat aanpakt, kan lezen hoeveel eikels een gaai in de herfst verstopt. De gaai werkt met een vergelijkbaar systeem en vergeet net als de eekhoorn een deel van zijn voorraad.
Wat gebeurt er bij vorst
Bij een dikke laag sneeuw of een bevroren bodem wordt zoeken lastiger. Dan teert de eekhoorn op het vet dat hij in de herfst heeft aangelegd, op noten uit boomholtes en op knoppen en schors. Een korte vorstperiode van een paar dagen overleeft hij meestal goed, een lange periode is gevaarlijker.
Mag je een eekhoorn bijvoeren
In je tuin of op je balkon kun je bijvoeren, maar doe het met mate. Geschikt zijn ongezouten hazelnoten in de dop, walnoten en een beetje zonnebloempitten. Geef geen gezouten of gekruide noten, geen brood en geen chocolade. Zet het voer niet op de grond als er katten in de buurt komen, maar op een stevige plank of voederplek op een hoogte van minstens een meter.
Plaats een kleine bak met vers water in de buurt. In een strenge vorstperiode is open water voor veel dieren minstens zo schaars als voedsel. Kijk daarna vanuit de verte, want eekhoorns zijn schuw en moeten niet te veel gewend raken aan mensen.
Wat je kunt doen voor de eekhoorn in de buurt
Laat in de tuin een hoekje liggen met bladeren en takken, plant hazelaar of beuk als dat past en snoei in de herfst en winter niet te rigoureus. Een boom of struik met noten is voor een eekhoorn nuttiger dan een nette, kale haag. Zie je een eekhoorn die kreupel loopt of niet wegvlucht, bel dan een dierenopvang in je omgeving in plaats van zelf te proberen hem te vangen.
