Wie de Hoge Venen in volle herfstkleur wil zien, plant zijn bezoek in oktober 2026 het best tussen ongeveer 10 en 25 oktober. In die periode kleurt het pijpenstrootje op de venen goudoranje, staan de berken in het geel en beginnen de beuken van het Hertogenwald koperrood te kleuren. Omdat het plateau rond de 600 tot bijna 700 meter hoog ligt, begint de herfst hier vaak een week eerder dan in de rest van België. Een koude nacht of een flinke storm kan het moment wel verschuiven, dus kijk vlak voor vertrek nog even naar het weer.
Waarom kleuren de Hoge Venen eerder dan de rest van België?
De Hoge Venen liggen tussen Eupen, Malmedy en de Duitse grens en vormen het hoogste deel van ons land. Bij het Signaal van Botrange zit je op 694 meter. Op die hoogte is het gemiddeld een paar graden kouder dan in Vlaanderen en vallen de eerste nachtvorsten al eind september of begin oktober. Die koude nachten zetten het verkleuren in gang: bladeren breken hun bladgroen sneller af, waardoor de gele en oranje kleurstoffen zichtbaar worden.
Daar komt bij dat het landschap hier heel anders is dan in een gewoon loofbos. Het grootste deel van het plateau bestaat uit veen, heide en grasland. Vooral het pijpenstrootje, een gras dat grote stukken van de venen bedekt, maakt de herfst hier zo bijzonder. In de zomer is het groen, maar in oktober kleurt het hele vlakten in tinten van strogeel tot roestbruin.
Welke kleuren zie je wanneer?
Begin oktober
De eerste berken worden geel en het pijpenstrootje krijgt een gouden glans. De bossen rond het plateau zijn dan nog grotendeels groen. Mooi voor wie het rustig wil, want het is nog niet op zijn drukst.
Midden oktober
Dit is meestal het hoogtepunt. De venen staan in volle gouden kleur, de berken zijn felgeel en de beuken aan de randen van het plateau en in het Hertogenwald verkleuren naar oranje en koper. Op een heldere ochtend met wat mist boven het veen levert dat de bekende sprookjesachtige beelden op.
Eind oktober
De beuken zijn op hun mooist, maar de berken verliezen al veel blad. Na een stormachtige week kan het plateau er al vrij kaal bij liggen. Het pijpenstrootje blijft wel lang bruin en oranje, ook in november.
Welke wandelingen kies je voor de herfstkleuren?
Een goed startpunt is het natuurparkcentrum bij Botrange, waar je kaarten en actuele informatie vindt. Van daaruit lopen verschillende routes over de bekende houten vlonderpaden. Die paden zijn er niet voor niets: het veen is kwetsbaar en vaak drassig, dus blijf er altijd op.
- Fagne de la Poleur: een korte, makkelijke lus over vlonders, ideaal voor wie de gouden venen wil zien zonder lange tocht.
- Brackvenn: aan de kant van Eupen, met wijde uitzichten over open veen en verspreide berken.
- Noir Flohay: bekend om de kale, verbrande bomen van de grote brand in 2011, die tussen het gouden gras een bijzonder beeld geven.
Houd er rekening mee dat sommige delen van de venen in zones liggen die je alleen met een erkende gids mag betreden. Bij hoog brandgevaar wordt met een rode vlag aangegeven dat bepaalde zones dicht zijn, al gebeurt dat in oktober zelden.
Praktische tips voor een herfstdag op het plateau
Het weer in de Hoge Venen is grillig. Een zonnige dag in Luik kan op het plateau mistig, winderig en een stuk kouder zijn. Neem dus een extra laag en waterdichte schoenen mee. Kom je voor de mooiste foto's, ga dan vroeg in de ochtend: de kans op mist boven het veen is dan het grootst en het licht is zachter. In de herfstweekends en tijdens de herfstvakantie van eind oktober is het rond Botrange druk, dus wie op een doordeweekse dag kan, heeft de vlonderpaden vaak bijna voor zich alleen.
Mis je het moment net, dan is dat geen ramp. Ook in november, met kale berken en roestbruin veen onder een lage lucht, laten de Hoge Venen zien waarom ze tot de ruigste en stilste natuur van België horen.
