Herken de buizerd en de havik in de Nederlandse natuur
In de Nederlandse bossen en weilanden komt men regelmatig roofvogels tegen, maar het is niet altijd eenvoudig om deze van elkaar te onderscheiden. Twee van de meest voorkomende roofvogels zijn de buizerd en de havik. Hoewel ze qua uiterlijk en gedrag op elkaar kunnen lijken, zijn er duidelijke verschillen die een oplettende natuurliefhebber kunnen helpen bij het herkennen van deze indrukwekkende vogels. In dit artikel bespreken we het verschil tussen een buizerd en een havik, zodat je tijdens een wandeling in de natuur beter weet naar wie je kijkt.
Uiterlijke kenmerken
De buizerd
De buizerd (Buteo buteo) is een van de meest voorkomende roofvogels in Nederland. Hij heeft brede, afgeronde vleugels en een vrij korte staart. De kleur van de buizerd varieert sterk, van bijna wit tot donkerbruin, met vaak een kenmerkende lichtere buik. Zijn vlucht is wiegend en krachtig, waarbij hij veel zweeft op thermiek. Een opvallend geluid dat hij vaak laat horen is een klagend, miauwend “piiëèèh”.
De havik
De havik (Accipiter gentilis) is iets minder algemeen zichtbaar, hoewel hij wel veel voorkomt. Hij is slanker gebouwd dan de buizerd, met relatief langere staart en kortere, afgeronde vleugels. De volwassen havik is grijs met een fijn horizontaal streeppatroon op zijn borst. Jonge haviken hebben een bruin verenkleed met verticale strepen op hun borst. De ogen van de volwassen havik zijn helder oranje of rood, wat hem een scherpe blik geeft.
Jachtgedrag en leefomgeving
Buizerd: jagen vanaf een uitkijkpost
Buizerds zoeken hun voedsel vaak vanaf een hoge uitkijkpost, zoals een paal of boomtak. Ze jagen veel op kleine zoogdieren zoals muizen en konijnen, maar kunnen ook aas eten. Je ziet ze vaak zwevend boven open landschap op zoek naar prooi.
Havik: stille en snelle jager
Haviken zijn uitgesproken bosvogels. Ze jagen meestal laag en snel tussen de bomen door op vogels en zoogdieren. Ze gebruiken hun snelheid en wendbaarheid om onverwacht toe te slaan. Hierdoor zijn ze lastiger te zien dan buizerds, maar wel indrukwekkend om te observeren bij een toevallige waarneming.
Waar en wanneer kun je ze zien?
Buizerds zijn standvogels en daarom het hele jaar in Nederland te zien. Ze komen vrijwel overal in het land voor, vooral in open landschap met verspreide bomen. De havik is meer gebonden aan grote bosgebieden, al komt hij ook steeds vaker voor aan de randen van steden waar voldoende bomen staan. Vanwege hun territoriale gedrag tijdens het broedseizoen zijn beide soorten het makkelijkst waar te nemen in het voorjaar.
Waarom is het herkennen belangrijk?
Het herkennen van vogelsoorten zoals de buizerd en de havik draagt bij aan een beter begrip van de natuur en biodiversiteit in Nederland. Door te weten welke vogels je ziet, ontwikkel je meer respect voor hun leefgebieden en hun rol in het ecosysteem. Bovendien wordt het observeren van vogels een stuk interessanter en bevredigender als je weet waar je op moet letten.