Hoe ontstaat een regenboog
Een regenboog ontstaat wanneer zonlicht door regendruppels schijnt die zich tegenover de zon bevinden. Elke druppel werkt als een minuscule prismalens. Het zonlicht gaat de druppel in, wordt daarbij gebroken, weerkaatst aan de achterkant van de druppel en verlaat de druppel vervolgens onder een specifieke hoek. Omdat wit zonlicht bestaat uit meerdere kleuren, worden die kleuren binnen de druppel van elkaar gescheiden. Zo ontstaat de bekende kleurboog aan de hemel.
Waarom de kleuren altijd in dezelfde volgorde staan
In elke regendruppel wordt elke kleur onder een iets andere hoek afgebogen. Rood licht komt bijvoorbeeld meestal onder een hoek van ongeveer tweeënveertig graden uit de druppel, violet licht onder een iets kleinere hoek. Hierdoor zie je de buitenkant van de regenboog rood en de binnenkant violet. Omdat deze hoeken natuurkundig vastliggen, staat de volgorde van de kleuren in elke regenboog altijd hetzelfde, ongeacht waar je je bevindt.
Waarom jij een unieke regenboog ziet
Een regenboog is geen vaste boog die aan de hemel hangt, maar een optisch verschijnsel dat afhangt van jouw positie ten opzichte van de zon en de regendruppels. De druppels die voor jou de regenboog vormen, zijn niet dezelfde als voor iemand die een paar meter verderop staat. Elke waarnemer ziet dus in feite zijn eigen persoonlijke regenboog.
De rol van de zon en je kijkrichting
Om een regenboog te zien moet de zon achter je staan en moeten de regendruppels zich voor je bevinden. Hoe lager de zon aan de hemel staat, hoe hoger de regenboog lijkt te komen. Staat de zon erg hoog, dan zie je soms alleen nog een deel van de boog of helemaal geen regenboog meer. Dit verklaart ook waarom je regenbogen vaak in de vroege ochtend of late namiddag het duidelijkst waarneemt.
Waarom je soms een dubbele regenboog ziet
Soms zie je niet één, maar twee bogen boven elkaar. De onderste is de hoofdregenboog, de bovenste noemen we de secundaire regenboog. Deze tweede boog ontstaat doordat het licht in de regendruppel niet één keer, maar twee keer wordt weerkaatst voordat het de druppel verlaat. Dat extra bouncemoment zorgt voor een tweede, zwakkere regenboog boven de eerste.
Het omgekeerde kleurpatroon van de tweede boog
Een opvallend kenmerk van de secundaire regenboog is dat de kleuren in omgekeerde volgorde staan. Buitenaan zie je dan violet en binnenaan rood. Dit komt doordat de lichtstralen binnenin de druppel een andere weg volgen en met een andere hoek uittreden. De extra weerkaatsing zorgt bovendien voor meer lichtverlies, waardoor de tweede boog veel vager is dan de eerste en soms maar net zichtbaar tegen de achtergrondlucht.
Donkere en lichtere zones rond de boog
Tussen de hoofdregenboog en de secundaire regenboog zie je vaak een donkerdere strook lucht. Dit gebied noemen wetenschappers de donkere band van Alexander. Daarin valt relatief weinig licht rechtstreeks je ogen binnen, omdat het meeste licht ofwel in de hoofdregenboog ofwel in de tweede boog terechtkomt. Binnen de hoofdregenboog lijkt de lucht juist helderder, doordat er meer licht in jouw richting wordt teruggekaatst. Door hierop te letten kun je een zwakke dubbele regenboog sneller herkennen.
